نظامی

زنده ماندن در شرایط سخت قسمت ششم : تهیه آب آشامیدنی

تهيه آب آشاميدني

آب يكي از نيازهاي ضروري در شرايط سخت مي باشد . شما نمي توانيد بدون آب براي مدت زيادي زنده بمانيد ، مخصوصاً در آب و هواي گرم كه از طريق تنفس و عرق كردن مقدار زيادي آب از دست مي رود . حتي در هواي سرد نيز شما حداقل ۲ ليتر آب به طور روزانه نياز داريد تا بتوانيد فعال باشيد .

بيش از سه چهارم بدن شما از آب تشكيل شده است . آب بدن شما به سبب گرما ، سرما . استرس يا تلاش از ست مي رود . براي فعال بودن شما بايد آب از دست رفته را جايگرين كنيد . بنابــراين يكــي از اهداف اوليه شما فراهم كردن يك تداركات مناسب از آب آشاميدني مي باشد .

منابع آب

عموماً در هر شرايط محيطي داراي مقداري آب در درجات مختلف است . در تصوير ۱-۶ منابع احتمالي آب در شرايط مختلف ليست شده است . در اينجا همچنين اطلاعاتي در مورد چگونگي تهيه آب فراهم آمده است .

تصوير ۱-۶ . منابع آب در محيطهاي مختلف

نكات مهموسايل و ابزار تهيه آبمنبع آبمحيط
بدون ذوب كردن نخوريد ! خوردن يخ و برف سبب كاهش بيشتر دماي بدن مي شود و در نهايت آب بيشتري از دست مي رود . برف و يخ مانند آبي كه از آن تهيه مي شوند پاك و تصفيه شده نيستند . يخهاي دريايي كه رنگي هستند نمكي مي باشند . بدون جدا كردن نمك آن آب را نخوريد . يخ دريايي كه آبي مي باشد نمك كمتري دارد .ذوب كردن و تصفيه كردنبرف و يخمناطق خشك
بدون جدا كردن نمك ، آب دريا را نخوريداستفاده از كيت رفع كننده نمكدريادر دريا
اگر ظرف جمع آوري آب با نمك آغشته شده باشد قبل از استفاده از آن ظرف را بشوييدآب را در برزنت يا ساير ظروف نگهدارنده آب جمع كنيدباران
همان نكات مطرح شده در مورد مناطق خشك در اينجا نيز كاربرد دارد .دريا يخ

نكات مهموسايل و ابزار تهيه آبمنبع آب

محيط
اگر ظرف داريد از روش ديگري استفاده كنيد و مقداري آب درون ظرف بريزيد ؛ آتش درست كنيد و آب را بجوشانيد تا بخار ايجاد شود ؛ پارچه اي بالاي ظرف بگيريد تا آب را جذب كند .يك حفره به اندازه اي حفر كنيد كه آب به آن تراوش كند ، تعدادي سنگ پيدا كند ؛ آتش درست كنيد و سنگهاي داغ را درون آب بيندازيد ، پارچه اي را روي حفره نگه داريد تا بخار را جذب كند ، آب را از پارچه بچلانيد .زمينساحل
در يك تپه شني هر آبي ممكن است يافت شود . در زير كف دره ، در لبه تپه شني .يك حفره به اندازه اي حفر كنيد كه آب به آن تراوش كندزمين
●در مناطق پست
● در سواحل مقعر يا بستر رودهاي خشك
● در اولين شكاف پشت اولين تپه شني هر جا كه شما سطح نمداري پيدا كنيد هر جا كه شما گياه سبز بيابيد
صحرا
بدون قمه بُريدن كاكتوس بسيار دشوار مي باشد و وقت زيادي مي گيردبالاي شاخه كاكتوس را ببُريد و آن را له كنيد تا خمير شود .
هشدار : خمير درست شده را نخوريد . خمير را در دهان بگذاريد و بمكيد و سپس بيرون بيندازيد.
كاكتوس
بارانهاي فصلي ممكن است در استخرها جمع شوند يا در حفره هاي موجود در سنگهاشيارها يا حفره ها ، در سنگهاصحرا
يك لوله قابل انعطاف شكاف سنگها وارد شكاف كنيد . اگر شكاف به اندازه كافي بزرگ باشد ، مي توانيد ظرف داخل آب كنيد .
يك لوله قابل انعطاف سنگهاي پر منفذ وارد شكاف كنيد و آب را بيرون بكشيد
تغيير زياد دما مابين شب و روز سبب شبنم زدن روي فلزات مي شود . در زير نشانه هاي وجود آب در صحرا آمده است:
● تمامي ردپاها به آب منتهي مي شوند . شما بايد اين ردها را بگيريد تا جايي كه ردها با هم تلاقي پيدا بكنند . علامتهايي از كمپها ، خاكستر آتش و فضولات حيواني .
و ردهاي زير پاله شده نيز جزء رد به حساب مي آيند .دسته پرندگان معمولاً دور آب چرخ مي زنند . بعضي پرندگان در هنگام غروب به سمت آب پرواز مي كنند . در اين زمان آنها سريع و نزديك به زمين پرواز مي كنند و صداي پرندگان در عصر يا نزديك صبح نشان مي دهد كه آب نزديك است
از پارچه براي جذب آب استفاده كنيد ، سپس پارچه را بچلانيد .ميعان از روي فلزات

نكته : اگر شما ظرفي براي نگهداري آب نداريد ، از يك پارچه پلاستيكي يا ضد آب استفاده كنيد . پارچه را بصورت يك ظرف در آوريد با چين دار كردن آن . براي چين دار كردن پارچه از سوزن يا ساير وسايل در دسترس حتي دستان خود استفاده كنيد .

اگر شما منبع قابل اعتمادي نداريد تا آب شما را تأمين كند ، هوشيار باشيد تا بتوانيد از محيط براي تأمين آب خود حداكثر استفاده را ببريد .

هشــدار : مايعاتي كه در تصوير ۲-۶ آمده اند را جايگزين آب نكنيد .

تصوير ۲-۶ . اثرات مايعات جايگزين

مایعنکات مهم
مشروبات الكليآب بدن را مي گيرد و تصميم گيري را براي مغز مشكل مي كند .
ادرارمواد دفعي خطرناكي همراه دارد و 2 % نمك دارد .
خوننمكي است و غذا به حساب مي آيد . بنابراين آب اضافي مورد نياز است تا هضم شود . ممكن است بيماري نيز منتقل كند .
آب دريا4 % نمك دارد . براي دفع مواد اضافه در 1 ليتر آب دريا به 2 ليتر آب شيرين نياز است . با خوردن آب دريا شمــا بيشتر تشنــه مي شويد كه نهايتاُ اين تشنگي به مرگ مي انجامد .

شبنمهاي بزرگ مي توانند آب فراهم كنند . يك پارچه يا يك دسته علف اطراف زانوي پاي خود ببنديد و در محلي كه از چمن پوشيده شده است قبل از طلوع آفتاب راه برويد . همينطور كه پارچه يا دسته علف شبنم ها را جذب مي كند . آب را به داخل ظرفي بچلانيد . اين كار را انجام دهيد تا زماني كه شما به منبع قابل ملاحظه اي آب دست يابيد يا شبنم ها تمام شوند . بوميان استراليا گاهي اوقات با استفاده از اين روش در طي يك ساعت به يك ليتر آب دست مي يافتند . آب گاهي اوقات در خلل و فرج درختان يا شكاف سنگها جمع مي شود . از روش بالا براي جمع كردن آب استفاده كنيد . در مناطق خشك ، فضولات پرندگان در اطراف شكاف نشانگر اين است كه در داخل شكاف يا نزديك آن آب وجود دارد يا ندارد .

بيشه هاي ني هاي سبز جاي بسيار مناسبي براي آب تازه هستند . آب گرفته شده از ني سبز زلال و پاكيزه است . براي تهيه آب ، ني را از ساقه ببنديد .گره را محكــم و بالاي ني را ببُريد ( تصويــر ۶-۳ ) . آب در هنگام شب از ني بيرون مي ريزد ، ني هاي قديمي نيز ممكن است حاوي آب باشند.

تصوير ۳-۶ . آب حاصل از ني سبز

fig6-3

هشدار : قبل از نوشيدن آب آن را تصفيه كنيد .

هر كجا كه شما موز يا درختزار پپدا كرديد آب نيز وجود دارد . درخت را ببريد يك كُنده ۳۰ سانتي متري از آن را باقي بگذاريد ، وسط كُنده را خالي كنيد تا به شكل كاسه درآيد . آب جذب شده توسط ريشه بسرعت شروع مي كند به پر كردن كاسه . سه كاسه اول آب تلخ خواهد بود ، اما بعد از آن آب به دست آمده قابل شُرب است . اين روش مي تواند تا ۴ روز آب مورد نياز راتأمين كند ( تصوير ۴-۶ ) ، مطمئن شويد كه براي جلوگيري از افتادن حشرات در آب روي كُنده را بپوشانيد .

تصوير ۴-۶ . تصفيه آب از كُنده درخت موز

fig6-4

برخي گياهان پيچنده نيز مي توانند براي شما آب فراهم كنند . يك شكاف بسيار ظريف در گياه بزنيد ، سپس شكاف را به سمت پايين امتداد دهيد . مايع ريخته از گياه را در يك ظرف يا داخل دهانتان جمع آوري كنيد . ( تصوير ۵-۶ )

تصوير ۵-۶ . آب به دست آمده از گياه پيچنده

fig6-5

هشدار

اگر مايع چسبناك ، شيري يا تلخ مزه بود از خوردن آن اجتناب كنيد .

شيره نارگيل نارس ( سبز ) به خوبي رفع عطش مي كند . با اين حال ، شيرة نارگيل رسيده حاوي روغني است كه به عنوان يك مسهل عمل مي كند ، آن را با اعتدال بنوشيد .

در نواحي استوايي امريكا شما ممكن است درختتان بزرگي ببينيد كه شاخه هاي آنها هوا را از خود عبور مي دهند . در برگ اين گياهان ممكن است مقدار قابل ملاحظه اي آب باران جمع شود . آب را از يك پارچه عبور دهيد تا آشغال ها و حشرات موجود در آن را پاك كنيد .

شما مي توانيد گياهاني با برگهاي مقعر و مومي پيدا كنيد . گياهاني نيز وجود دارند كه داراي مركزي مومي و مرطوب هستند . يك بخشي از گياه را ببُريد و موم موجود در مركز را فشار دهيد تا مايع خارج شود . مايع را در يك ظرف جمع كنيد . ريشه گياهان نيز ممكن است آب فراهم آورد . ريشه را از زمين بيرون بكشيد و آن را به قطعات كوچك ببُريد ، آن را فشار دهيد تا آب آن خارج شود ، مايع را در ظرف جمع كنيد .

برگهاي تازه ، ساقه ها يا دُمگل ها ، مثل ني حاوي آب هستند . ساقه ها را ببُريد و شكاف بدهيد . در نزديكي پايه ساقه ها آب آن را بگيريد .

درختان زير نيز آب فراهم مي آورند :

  • نخل ها . نخل ها مثل نارگيل حاوي مايع هستند . براي تهيه آب در گياه ايجاد خراش كنيد و از محل خراش آب بيرون مي ريزد .
  • درخت تراولز . اين درخت در ماداگاسكار يافت مي شود . در پايه اين درخت يك غلاف فنجاني شكل يافت مي شود كه آب را در خود جمع مي كند .
  • درخت چتـــري . پايه برگ ها و ريشه هاي اين درخت كه در غرب آفريقا يافت مي شود مي تواند آب فراهم كند .
  • درخت بااُباب . اين درخت كه در شمال استراليا و آفريقا يافت مي شود آب را در تنه بطري شكل خود در طي فصل مرطوب سال جمع مي كند . معمولاً بعد از هفته ها هواي خشك شما مي توانيد در اين درختان آب تازه پيدا كنيد .

هشدار

شيرة گرفته شده از درخت را بيش از ۲۴ ساعت نگه نداريد . اين شيره شروع به تخمير شدن مي كند و خطرناك مي شود .

دستگاه تقطير

شما در شرايط مختلف جهاني مي توانيد از دستگاههاي تقطير استفاده كنيد . آنها آب را از زمين و گياهان به بالا مي كشند . براي تهيه يك دستگاه تقطير شما به مواد خاص نياز داريد و به زمان احتياج داريد تا آب را جمع آوري كنيد . حدوداً ۲۴ ساعت طول مي كشد تا ۵/۰ ليتر آب جمع شود .

دستگاه تقطير روي زميني

براي تهيه ي اين نوع دستگاه ، شما به يك سطح شيبدار آفتاب خور احتياج داريد تا دستگاه تقطير را در آن قرار دهيد . به يك كيسه پلاستيكي تميز ، گياه برگدار سبز و سنگهاي كوچك نيز احتياج است . ( تصوير ۶-۶ )

تصوير ۶-۶ . دستگاه تقطير روي زميني

fig6-6

گره يا درپوش لوله يابي

سنگ

نور بيشتر

كيسه پلاستيكي تميز ۲/۱ تا ۴/۳ از آن پر از گياه برگدار سبز شور

زمين شيب دار

براي ساختن دستگاه تقطير :

  • كيسه پلاستيكي را با گرفتن دهانه آن جلوي نسيم يا با دميدن داخل آن پر از هوا كنيد .
  • يك دوم تا سه چهارم كيسه پلاستيكي را از گياه سبز پر كنيد . مواظب باشيد كه هر گونه شيء نوك تيز را كه ممكن است كيسه پلاستيكي را پنچر كند از داخل گياهان بيرون بياوريد .

هشدار

از گياهان سمي استفاده نكنيد زيرا آب جمع آوري شده سمي مي شود .

  • يك سنگ كوچك يا چيزي مشابه آن در كيسه بگذاريد .
  • كيسه را محكم ببنديد و دهانه آن را محكم گره بزنيد تا جايي كه حداكثر فضا براي هوا فراهم آيد . اگر شما يك تكه لوله يا ني داريد قبل از محكم كردن دهانه كيسه پلاستيكي ، يك انتهاي آن را وارد كيسه كنيد . اين لوله به شما كمك مي كند تا بدون باز كردن دهانه كيسه آب آن را بيرون بكشيد .
  • كيسه را بصورت سر و ته در سطح شيبدار در معرض نور مستقيم خورشيد قرار دهيد . قسمت دهانه ي كيسه را مقدار كمي بالاتر از نقطه پاييني كيسه قرار دهيد .
  • كيسه را در جايي قرار دهيد كه سنگ در نقطه پاييني كيسه قرار گيرد .

براي به دست آوردن آب جمع آوري شده ، گره اطراف دهانه كيسه را شُل كنيد و كيسه را برگردانيد . بدين ترتيب آب جمع آوري شده در اطراف سنگ را مي توان جدا كرد . سپس دوباره دهانه كيسه را ببنديد و آن را در حالت سابق قرار دهيد تا آب بيشتري تقطير شود .

بعد از گرفتن آب گياه موجود در كيسه گياه را عوض كنيد . اين سبب مي شود كه خروجي آب حداكثر شود .

دستگاه تقطير زيرزميني

براي تهيه ي اين نوع دستگاه شما نيازمند يك ابزار حفر كردن زمين ، يك ظرف ، يك ورقه پلاستيكي تميز و يك لوله براي نوشيدن و يك سنگ هستيد ( تصوير ۷-۶ ) .

لوله نوشيدن

شن يا نخاله براي اتصال

دادن ورقه پلاستيكي

ورقه پلاستيكي تميز سنگ ظرف شاخ و برگ سبز توليد كننده رطوتب

تصوير ۷-۶ تقطير زير زميني

fig6-7

محلي را انتخاب كنيد كه شما فكر مي كنيد زمين آن رطوبت دارد ( مثلاً بستر يك رود خشك شده ) خاك اين محل بايد به راحتي كنده شود و نور خورشيد بايد در بيشتر طول روز به آن محل بتابد .

براي ساختن اين دستگاه تقطير :

  • يك حفره كاسه اي شكل حدود يك متر عرض و ۶۰ سانتي متر عمق حفر كنيد .
  • در مركز حفره يك محل براي قرار دادن ظرف بكَنيد . عمق و اندازه اين محل به اندازه ظرف مورد استفاده شما بستگي دارد . ته اين حفره بايد به ظرف اجازه دهد تا به طور راست بايستد .
  • لوله را به انتهاي ظرف وصل كنيد با يك گره روي دستي در لوله .
  • ظرف را در محل مربوط به خود به طور راست قرار دهيد .
  • انتهاي ديگر آزاد لوله را بطور راست و در عقب لبه حفره روي زمين قرار دهيد .
  • ورقه پلاستيكي را روي حفره قرار دهيد و لبه هاي آن را با خاك بپوشانيد تا لبه آن را نگه دارد .
  • سنگي در مركز ورقه پلاستيكي قرار دهيد .
  • ورقه پلاستيكي رادر حفره پايين بياوريد تا ۴۰ سانتيمتر زير زمين قرار گيرد . اين حالا يك مخروط واونه را تشكيل مي دهد كه در نوك آن سنگ قرار دارد . مطمئن شويد كه نوك مخروط دقيقاً روي ظرف قرار دارد . همچنين مطمئن شويد كه مخروط پلاستيكي داخل حفره را لمس نكرده باشد زيرا زمين آب را جذب مي كند .
  • براي محكم نگه داشتن پلاستيك در محل خود وممانعت از ، از دست رفتن آب خاك بيشتري بر لبه هاي پلاستيك قرار دهيد .
  • با درپوش دهانه ي لوله راببنديد و در زماني كه استفاده نمي شود تا آب بخار نشود .

شما مي توانيد بدون اينكه دستگاه تقطير خود را خراب كنيد از آب به دست آمده استفاده كنيد .

ممكن است شما بخواهيد در حفره از گياهان به عنوان منبع رطوبت استفاده كنيد . اگر اينطور است ، مقداري بيشتر خاك از كناره هاي حفره برداريد تا سطح شيبداري ايجاد كنيد كه گياهان را در آن قرار دهيد . سپس طبق روش فوق عمل كنيد . اگر منبع رطوبت شما آلوده شد ، يك حفرة كوچك ۲۵ سانتي در لبه دستگاه تقطير حفر كنيد ( تصوير ۸-۶ ) . عمق حفره ۲۵ سانتيمتر و طول آن ۸ سانتيمتر مي باشد . آب آلوده شده رادر اين آبشخور بريزيد . مطمئن شويد شما هيچگونه آب آلوده اي در اطراف لبه حفره در محلي كه صفحه پلاستيكي خاك را لمس مي كند نريخته باشيد . در اين حالت آبشخور آب آلوده را در خود نگه مي دارد و خاك در ضمن كه دستگاه تقطير آب را بالا مي كشد آن را تصفيه مي كند . آب سپس بر روي پلاستيك مايع ريخته مي شود و داخل ظرف مي ريزد . اين پروسه وقتي كه تنها منبع آب شما آب شور است بسيار مفيد است .

براي تأمين آب مورد نياز روزانه خود شما حداقل به ۳ دستگاه تقطير احتياج داريد .

تصوير ۸-۶ . تقطير كنندة زيرزميني براي تهيه آب از آب آلوده

fig6-8

تصفيه آب

آب باراني كه در ظرف يا در گياهان جمع مي شوند براي نوشيدن پاكيزه است . با اين حال بايد آبي را كه از حوضچه ها ، تالابها ، باتلاقها يا رودها ، مخصوصاً آبي را كه از محل استقرار بوميان به دست مي آيد حتماً تصفيه كرد .

وقتي كه ممكن باشد همه آبي را كه شما از گياهان يا زمين به دست مي آوريد بايد با كلر يا جوشاندن تصفيه كنيد .

آب را با استفاده از موارد زير تصفيه كنيد :

  • استفاده از قرصهاي تصفيه كنندة آب
  • ريختن ۵ قطره از تنتوريد ۲ % در يك ظرف پر از آب تميز . اگر ظرف پر از آب خنك است از ۱۰ قطره استفاده كنيد ( قبل از خوردن آب ۳۰ دقيقه صبر كنيد ) .
  • آب را به مدت يك دقيقه در سطح دريا بجوشانيد و به اندازه هر ۳۰۰ متر ارتفاع گرفتن از سطح دريا يك دقيقه بر ميزان مدت جوشاندن بيفزاييد يا آب را ۱۰ دقيقه بجوشانيد ، بدون توجه به اينكه در كجا هستيد .

بر اثر نوشيدن آب تصفيه نشده شما ممكن است به بيماريهايي خطرناك دچار شويد يا ارگانيسم هاي خطرناكي را ببلعيد كه براي شما خطرناك هستند . مثالهايي از چنين بيماريها و ارگانيسم هاعبارتند از :

  • ديسنتري . اسهال شديد و ممتد با مدفوع خوني ، تب و ضعف .
  • وبا يا تيفوئيد . شما ممكن است بدون توجه به اينكه واكسن زده باشيد يا خير دچار چنين بيماريهايي شويد .
  • تك ياخته ها . آبهاي آلوده راكد ، مخصوصاً در مناطق استوايي ، اغلب حاوي تك ياخته هاي خوني هستند . اگر شما آنها را ببلعيد آنها در داخل بدن بالغ مي شوند و به عنوان پارازيت خوني عمل كرده و وارد خون مي شوند .
  • زالوها . اگر شما يك زالو ببلعيد ، اين مي تواند به گلوي شما يا در داخل بيني شما خود را قلاب كند . اين مي تواند خون بمكد ، ايجاد تهوع كند و به ساير بخشهاي بدن حركت كند . هر زخم خونريزي كننده داخلي نيز ممكن است عفوني گردد .

وسايل فيلتراسيون آب

اگر آبي پيدا كرديد گِل آلود ، راكد و بدبو باشد ، شما مي توانيد آب را با استفاده از روش زير پاك كنيد :● با گذاشتن آن در يك ظرف . اجازه دهيد كه ۱۲ ساعت همينطور باشد تا ناخالصي هاي آن رسوب كند .

  • با صاف كردن .

نكته : اين اقدامات فقط آب را تميز مي كند و آنرا خوشمزه تر مي كند . شما بايد اين آب را حتماً تصفيه كنيد . براي تهيه يك سيستم فيلتراسيون ، چندين سانتيمتر يا لايه از مواد فيلتر كننده مثل شن ، خرده سنگ ، زغال چوب يا پارچه درني ، يك كُنده توخالي يا يك تكه پارچه مورد نياز است . ( تصوير ۹-۶ ) .

تصوير ۹-۶ . سيستم هاي فيلتر كننده آب

fig6-9

با اضافه كردن زغال آتش خود مواد زائد را از آب خود بزدايئد . قبل از نوشيدن براي ۴۵ دقيقه صبر كنيدتا مواد زائد رسوب كنند .


زنده ماندن در شرایط سخت قسمت اول : اقدامات بقا

زنده ماندن در شرایط سخت قسمت دوم : روانشناسی بقا

زنده ماندن در شرایط سخت قسمت سوم : طرح ريزي براي شرايط سخت و كيتهاي مورد استفاده در شرايط سخت

زنده ماندن در شرایط سخت قسمت چهارم : بنیان پزشکی زندگی در شرایط سخت

زنده ماندن در شرایط سخت قسمت پنجم : سرپناه

بالا